Phát triển nông nghiệp đô thị gắn với đặc thù nông nghiệp Thủ đô

Sáng 15/1, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Nguyễn Mạnh Quyền chủ trì Hội nghị làm việc với Học viện Nông nghiệp Việt Nam, nhằm đánh giá kết quả thực hiện các nội dung phối hợp, hợp tác giai đoạn 2022-2025; thảo luận, đề xuất định hướng hợp tác trong thời gian tới.

Hội nghị có sự tham dự của lãnh đạo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, các sở, ngành của thành phố, nhà khoa học, doanh nghiệp và đại diện các đơn vị liên quan.

Tạo không gian nông nghiệp trong lòng đô thị

Mở đầu hội nghị, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Nguyễn Mạnh Quyền cho biết, Hà Nội đang tập trung xây dựng quy hoạch phát triển với tầm nhìn 100 năm, trong đó xác định rõ nông nghiệp Thủ đô là nông nghiệp đô thị, phục vụ trực tiếp cho không gian đô thị và thị trường hơn 10 triệu dân.

Theo đồng chí Nguyễn Mạnh Quyền, thành phố không đặt mục tiêu cạnh tranh về sản lượng với các địa phương khác mà hướng tới phát triển ở phân khúc cao nhất, tạo giá trị gia tăng lớn, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của người dân Thủ đô.

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trần Thanh Nam phát biểu tại hội nghị. Ảnh: Nguyễn Mai

Đồng thời, Hà Nội đang nghiên cứu mô hình “rừng trong phố, phố trong rừng”, phát triển hệ thống công viên, vườn hoa quy mô lớn, đồng thời hình thành khoảng 10 hồ điều hòa có diện tích hàng nghìn héc-ta nhằm điều tiết nước, chống ngập úng và cải thiện môi trường sống.

Song song, Hà Nội định hướng phát triển các giống cây trồng, vật nuôi đặc trưng, giàu hàm lượng chất xám, gắn với du lịch sinh thái, văn hóa và trải nghiệm. Muốn làm được điều này, thành phố rất cần sự đồng hành, hỗ trợ từ các trường đại học, học viện, viện nghiên cứu, đặc biệt là Học viện Nông nghiệp Việt Nam - trung tâm đào tạo, nghiên cứu nông nghiệp hàng đầu cả nước.

Gợi mở cho Hà Nội, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trần Thanh Nam cho rằng, cần xác định rõ cây gì, con gì là lợi thế, từ đó tập trung đầu tư có trọng tâm, trọng điểm. Hà Nội nên định vị là trung tâm điều phối tiêu thụ nông sản an toàn, trung tâm nghiên cứu, sản xuất giống cây trồng, vật nuôi chất lượng cao; đồng thời hướng tới xây dựng sàn giao dịch hoa, cây cảnh, trung tâm đổi mới sáng tạo làng nghề và sản phẩm OCOP.

Kết quả hợp tác bước đầu, cần đi vào chiều sâu

Báo cáo tại hội nghị, GS.TS Nguyễn Thị Lan, Giám đốc Học viện Nông nghiệp Việt Nam cho biết, từ năm 2022 đến nay Học viện đã phối hợp với các sở, ngành và địa phương của Hà Nội triển khai nhiều nội dung hợp tác trên các lĩnh vực đào tạo nguồn nhân lực, nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ và hỗ trợ thực tiễn cho sản xuất nông nghiệp.

Toàn cảnh hội nghị. Ảnh: Nguyễn Mai

Cụ thể, Học viện đã đào tạo hàng nghìn cử nhân, kỹ sư, bác sĩ thú y, thạc sĩ và tiến sĩ phục vụ cho Thủ đô; đồng thời tổ chức nhiều lớp tập huấn ngắn hạn cho cán bộ hợp tác xã và nông dân. Đây được xem là nguồn lực quan trọng góp phần tái cơ cấu ngành nông nghiệp và xây dựng nông thôn mới của Hà Nội.

Trong lĩnh vực khoa học - công nghệ, Học viện đã phối hợp với các sở, ngành và địa phương triển khai nhiều đề tài, dự án trọng điểm về nông nghiệp công nghệ cao, giống cây trồng, vật nuôi, chế biến, chăn nuôi, phát triển sản phẩm đặc trưng gắn với chuỗi giá trị và du lịch sinh thái.

Nhiều kết quả nghiên cứu đã được chuyển hóa thành quy trình, mô hình, sản phẩm cụ thể, mang lại hiệu quả thiết thực cho sản xuất. Bên cạnh đó, Học viện tích cực tham gia tư vấn, góp ý chính sách, hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã và nông dân, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, điều hành và phát triển nông nghiệp Thủ đô theo hướng bền vững.

Xây dựng bộ khung tiêu chí phát triển nông nghiệp Thủ đô

Tại hội nghị, Học viện Nông nghiệp Việt Nam đề xuất 9 nội dung hợp tác trọng tâm: Hoàn thiện chuỗi cung ứng thực phẩm an toàn; xây dựng trung tâm phát triển giống cây trồng, vật nuôi, thủy sản chất lượng cao; đánh giá, cải tạo sức khỏe đất; xử lý môi trường nông nghiệp - nông thôn; đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao; xây dựng Trung tâm đổi mới sáng tạo nông nghiệp Hà Nội…

Cũng tại hội nghị, các đại biểu tập trung đánh giá kết quả hợp tác giữa 2 đơn vị trong giai đoạn qua, nhất là các nhóm nội dung gợi mở của Học viện Nông nghiệp Việt Nam trong phối hợp với thành phố Hà Nội. Nhiều ý kiến từ doanh nghiệp bày tỏ mong muốn được tham gia sâu vào chuỗi liên kết. Đại diện Công ty Bảo Minh cho rằng, Hà Nội hoàn toàn có thể xây dựng các dòng sản phẩm đặc sản, trong đó có lúa gạo chất lượng cao kết hợp phát triển làng nông nghiệp gắn với trải nghiệm, du lịch.

Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội Nguyễn Xuân Đại cho rằng, dự báo, đất nông nghiệp của Hà Nội tiếp tục thu hẹp, dân số có thể tăng lên 15 triệu người, đòi hỏi nông nghiệp phải phát triển theo hướng tinh gọn, hiệu quả, giá trị cao. Hà Nội có nhiều đặc sản quý, như: Hồng Yên Thôn, mơ Hương Tích, quýt Tích Giang, bưởi thồ Phú Xuyên, rau muống tiến vua Sen Chiểu, húng Láng, đào Nhật Tân, quất Tứ Liên… Nếu được phục hồi, phát triển bài bản, những sản phẩm này không chỉ mang lại giá trị kinh tế, mà còn gắn với du lịch, văn hóa đặc trưng của Thủ đô.

Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Nguyễn Mạnh Quyền phát biểu kết luận hội nghị. Ảnh: Nguyễn Mai

Về phía Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Vụ trưởng Vụ Khoa học và Công nghệ Nguyễn Văn Long khẳng định, tiếp tục phối hợp, hỗ trợ Hà Nội trong chuyển đổi số, xây dựng tiêu chuẩn, quy chuẩn, truy xuất nguồn gốc, đồng thời huy động các viện, trường tham gia nghiên cứu, chọn tạo giống cây trồng, vật nuôi phù hợp định hướng phát triển của Thủ đô.

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi Trần Thanh Nam cho rằng, hợp tác giữa Hà Nội và Học viện Nông nghiệp Việt Nam cần hướng tới xây dựng bộ khung tiêu chí phát triển nông nghiệp Thủ đô, phải xác định được cây - con chủ lực, lợi thế, có giá trị gia tăng cao làm cơ sở triển khai các chương trình, dự án cụ thể.

Kết luận hội nghị, Phó Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Mạnh Quyền nhấn mạnh, Hà Nội mong muốn “đặt hàng” Học viện và các nhà khoa học xây dựng khung kiến trúc phát triển nông nghiệp đô thị, coi đây là nhiệm vụ chung, cùng chịu trách nhiệm. Thành phố đề nghị các bên tiếp tục "gọt rũa" thêm nội dung hợp tác, sớm tiến tới ký kết chương trình hợp tác mới cho giai đoạn 2026-2030, tạo bước đột phá cho nông nghiệp Thủ đô phát triển dài hạn.